De impact van researchED (voor een docent LO)

Zaterdag 11 januari 2020 vond de 5e editie van researchED Nederland plaats. Dit keer op de school waar ik zelf lesgeef, het Corlaer College in Nijkerk. De openingszin van deze blog doet vermoeden dat het gaat om een dag die voor de vijfde keer plaats vond. Naar de letter genomen is dit juist, maar naar de geest is er meer. In deze blog besteed ik aandacht aan de impact van researchED op mijn eigen ontwikkeling als docent, maar ook aan de impact die ik buiten mijn eigen lespraktijk waarneem.

‘ResearchED is een ‘grassroots’ beweging gestart door Tom Bennett voor en door docenten met als doel de kloof tussen onderwijsonderzoek en onderwijspraktijk te dichten en pseudowetenschap tegen te gaan.’ Dit keer kwamen er 700 bezoekers op hun vrije zaterdag en daarmee was de conferentie uitverkocht. In 58 sessies konden zij luisteren naar en in gesprek gaan met onderwijsonderzoekers uit binnen en buitenland en docenten die onderwijs vormgeven op basis van wetenschappelijke inzichten. 

Dat de impact voor deelnemers, zowel sprekers en luisteraars, van dit evenement groot is, wordt zichtbaar door de blogs die geschreven zijn. Hieruit blijkt wat het betekent dat researchED een beweging is en dat de impact groter is dan wat er op die ene zaterdag gebeurd. Docenten verspreid over heel Nederland, die zich hebben laten inspireren, gaan met de opgedane kennis aan het werk en delen hun ervaringen, bijvoorbeeld in de Facebook-groep Evidence Informed Onderwijzen

Wellicht had deze editie ook iets weg van een reünie. Voor hen die het hele jaar hard werken aan het versterken van hun onderwijs vaardigheden en inzichten is het een kers op de taart  als zij elkaar, soms voor het eerst, in levende lijve ontmoeten.

Vier jaar geleden bezocht ik mijn eerste researchED op uitnodiging van Jan Tishauser, die researchED naar Nederland haalde. Aanleiding was de interesse voor formatief toetsen, toen dacht ik vooral aan cijferloos lesgeven. Vanaf die dag ontstond voor mij het social media netwerk en begon ik met het lezen van het werk van verschillende onderzoekers en ervaringen van docenten. Daardoor heb ik het tegenwoordig liever over formatief werken, maar zijn er ook nieuwe onderwerpen bijgekomen zoals leerstrategieën en instructieprincipes. Van alle drie de thema’s geef ik straks voorbeelden met het voornemen er ook aparte blogs aan te wijden.
Wat mij de afgelopen jaren zo geïnteresseerd heeft gemaakt in researchED verwoordde Tom Bennett in 2019 tijdens de opening van de dag: ‘We geven allemaal om leerlingen, maar dat is niet voldoende. De vraag is: doen we het goede?’ Docentzijn is een professie: het kan altijd beter, voor zowel docent als leerling. Daarom wil ik evidence informed lesgeven en het netwerk motiveert en stimuleert mij hier dagelijks toe. 

Nog een voorbeeld waar de impact van researchED meer zichtbaar wordt. Op het Corlaer College, een school met ruim 2000 leerlingen en meer dan 200 collega’s, is er contact ontstaan tussen een 10 tal collega’s die elkaar tot dan toe eigenlijk niet echt kenden. Zij geven les in verschillende afdelingen en jaarlagen. Dit levert alleen al  in de wandelgangen en in pauzes mooie ontmoetingen op. Het gaat over wisbordjes, de wens om formatief te werken bij wiskunde en het verschil tussen uitleg en instructie. Ook de schoolleiding beraadt zich hoe evidence informed onderwijs op school onder de aandacht te brengen. Dit begon met het idee waar de warming-up uit voorkwam. Afgelopen week hebben de conrector en ik, in een informele setting, kunnen doorpraten over wat researchED ons persoonlijk heeft opgeleverd en op welke manier we onderwijswetenschap verder de school in kunnen  brengen. Bijvoorbeeld het belang van goede instructie, in vergelijking met uitleg, in de onderbouw van het VMBO met behulp van EDI.  

En de impact voor mijn eigen lespraktijk als docent Lichamelijke Opvoeding? Sinds drie jaar oefen ik met de 5 principes van formatief werken. Een van de gevolgen daarvan is dat leerlingen bij sommige onderdelen zelf een beoordelingskader ontwerpen. Bijvoorbeeld aan de van de handstand. Na enkele lessen geoefend te hebben en als groep succescriteria in kaart te hebben gebracht,  krijgt de klas de opdracht om in kleine groepjes te bespreken hoe de handstand er uit moet zien voor de verschillende cijfers bij de beoordeling. Het blijkt dat er ondertussen heel goed naar elkaar gekeken was. De leerlingen kunnen goed benoemen en laten zien welke uitvoering passend is voor een cijfer. Bij de bespreking vinden  er aanvullingen en aanscherpingen plaats. Als ik het goed begrepen heb, is dit een vorm van comparative judgement. Deze activiteit heb ik trouwens pas ingebracht toen ik er overtuigd van was dat elke leerling een voldoende kon halen. 
Hoe ik verder met deze principes oefen en wat het gesprek tussen onze 15 vakcollega’s oplevert over hoe we formatief werken kunnen en willen integreren in de praktijk, wil ik in vervolg-blogs uitwerken.

Enkele jaren geleden geleden werd ik gewezen op de 6 strategieën voor effectief leren van de Learning Scientist. Na dit vooral te hebben besproken met collega’s en leerlingen met het oog op huiswerk leren, opende een blog van Martin Ringenaldusen, mijn ogen en raakte ik ervan overtuigd dat ik de strategieën spaced practice, retrieval practice en interleaving voor kan leven in de les. 

Wat betreft interleaving een voorbeeld uit het turnen. Daar bieden wij balanceren aan. Leerlingen kiezen, na een introductie, om te oefenen in het balanceren op een bal, een ton of een pedalo. Vanaf vorig jaar oefenen de leerlingen in mijn lessen op alle drie de onderdelen. De afwisseling in object zorgt ervoor dat het bewegingsprobleem en de bijbehorende aanpak – rechtop, vooruit kijken en starten met kleine balansverstoringen – sneller herkend worden. Toch heb ik ook vragen bij de algehele toepasbaarheid van deze strategie voor de les LO. Immers, voetbal, basketbal en hockey zijn dezelfde soort bewegingsproblemen – passeren om te komen tot scoren ten opzichte het voorkomen daarvan – maar vereisen veel voorkennis (vaardigheid) wat betreft het hanteren van de bal. In een geplande vervolg-blog meer aandacht voor het gebruik van de leerstrategieën in de les LO.  

Als laatste voorbeeld het gebruik van Principles of Instruction van Barak Rosenshine. Een van de principes is het streven naar een hoog succespercentage van 80% door middel van kleine stapjes. Waar de 80% nu precies voor staat is mij nog niet helemaal duidelijk. Voor de les LO pas ik het toe door te stellen dat 80% van de klas het leerdoel moet halen voordat we overgaan tot het gesprek over beoordelen. Er lijkt namelijk een cultuur te zijn ontstaan waar de eerste vraag bij een nieuwe activiteit is: ‘wat moet ik kunnen voor een voldoende’. Het valt mij op dat nu ik concreter mijn doel met een klas deel en werk in kleine (inoefen)stapjes, het percentage van het aantal leerlingen dat het doel behaald  hoger ligt. Een van de activiteiten die me altijd weer inspireert is Double Dutch, het touwtje springen met twee touwen. Tot dit jaar kwamen maar enkele leerlingen aan dit bewegingsprobleem toe, maar nu waren er twee klassen waarbij één klas tot een 100% score kwam. Ook over dit onderwerp heb ik het voornemen een blog te schrijven.

Tot slot. Door in mijn POP op te nemen dat ik aan bovenstaande drie zaken: formatief handelen, leerstrategieën en instructieprincipes, structureel meer aandacht besteed, heb ik een stok achter de deur om te bloggen en zo een bijdrage te leveren aan de doelstelling van researchED. Bij deze de oplevering van mijn eerste blog. Een goede oefening om te verwoorden wat mijn ervaringen en inzichten zijn met betrekking tot het aanbieden van evidence informed onderwijs. 

Een gedachte over “De impact van researchED (voor een docent LO)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s